چسب هرس باغباني لاتکس سميران 1 کيلويي۵۴۰٬۰۰۰ تومانمشاهده محصول ←
چسب هرس باغباني فراز 1 کيلويي۵۵۰٬۰۰۰ تومانمشاهده محصول ←
قيچي هرس باغباني کاماکي 60 ژاپن ناموجودمشاهده محصول ←
چسب هرس باغباني لاتکس سميران 500 گرمي۴۰۰٬۰۰۰ تومانمشاهده محصول ←
قيچي هرس الپن تحت ليسانس سويس مدل 140۴٬۶۰۰٬۰۰۰ تومانمشاهده محصول ←
قيچي هرس آرس ژاپن مدل 120EU۸٬۸۰۰٬۰۰۰ تومانمشاهده محصول ←
قيچي هرس باغباني سوميو تايواني مدل C 4268ناموجودمشاهده محصول ←
قيچي هرس باغباني تات چين TAT۱٬۸۰۰٬۰۰۰ تومانمشاهده محصول ←
هرس درخت پسته یعنی با هدف مشخص، بعضی شاخه‌ها رو نگه داریم و بعضی رو حذف یا کوتاه کنیم. قرار نیست هر زمستون تا جایی که می‌تونیم شاخه ببریم. قبل از برداشتن قیچی، باید بدونیم درخت جوونه یا بارده، رشدش چطوره و از هرس چه نتیجه‌ای می‌خوایم.
برای باغدار، سؤال اصلی اینه: «کدوم شاخه رو بزنم که به فرم درخت و محصولش آسیب نرسه؟» جواب با نگاه‌کردن به کل تاج شروع می‌شه. از یک عکس یا عدد ثابت برای ارتفاع برش، نمی‌شه برنامهٔ همهٔ باغ‌های پسته رو درآورد.
در این راهنما: هدف هرس · زمان مناسب · هرس نهال · درخت بارده · ابزار و برش · ثبت کارها · سؤال‌های رایج
اول معلوم کنیم هدف از هرس پسته چیه
«هرس فرم» برای ساختن اسکلت مناسب درخت جوونه؛ «هرس باردهی» روی تاج و شاخه‌های درختی انجام می‌شه که وارد تولید شده. این دو کار، برنامهٔ یکسانی ندارن. ضمن اینکه ضعیف‌بودن یک درخت، به‌تنهایی دلیل کوتاه‌کردن شدید همهٔ شاخه‌هاش نیست.
از نظر نوع برش هم دو کار متفاوت داریم: در کوتاه‌کردن شاخه، بخشی از طولش برداشته می‌شه؛ در تنک‌کردن، یک شاخه از محل اتصال مناسبش حذف می‌شه. انتخاب بین این دو باید با هدف هرس هماهنگ باشه. [۱]
پیش از شروع، کنار چند درخت نمایندهٔ باغ بایستین و این‌ها رو مشخص کنین:
- کدوم شاخه‌ها جزو اسکلت اصلی‌ان و باید حفظ بشن؟
- آیا شاخه‌ای شکسته، مزاحم رفت‌وآمد یا درگیر مشکل مشخصیه؟
- تاج درخت بیش از فضای ردیف‌ها رشد کرده یا مشکل اصلی، کم‌رشدی باغه؟
- کارگر هرس می‌دونه هر برش برای چه هدفی انجام می‌شه؟
اگه هنوز در مرحلهٔ انتخاب نهال هستین، مقایسهٔ ارقام پسته رو هم بخونین. شناخت رقم و مشخصات نهال، بخشی از اطلاعاتیه که باید همراه برنامهٔ تربیت درخت ثبت بشه.
بهترین زمان هرس درخت پسته چه وقتیه؟
پسته در زمستون وارد خواب می‌شه و برگ‌هاش رو از دست می‌ده. این وضعیت کمک می‌کنه فرم تاج و اتصال شاخه‌ها بهتر دیده بشه. ولی «زمستون» به معنی یک روز ثابت برای همهٔ مناطق نیست. شرایط محل، وضعیت درخت و هدف کار رو باید کنار هم دید. [۵]
برای هرس زمستانه، تاریخ تقویم رو همراه بازدید باغ و پیش‌بینی هوای محل به کار ببرین. برنامهٔ باغ گرم‌تر رو بدون بررسی به باغ سردتر منتقل نکنین. اگر درخت تازه با سرمای شدید روبه‌رو شده، تشخیص مرز شاخهٔ زنده و آسیب‌دیده ممکنه زمان بخواد؛ حذف عجولانهٔ بافتی که هنوز وضعیتش روشن نیست، تصمیم خوبی نیست. [۶]
در راهنماهای تربیت پسته، بعضی اصلاح‌های درخت جوان در فصل رشد هم مطرح می‌شن. پس هرس تابستانه رو نباید مطلقاً ممنوع یا برای همهٔ درخت‌ها لازم دونست. این کار باید انتخابی و برای هدف روشن باشه، نه اینکه تاج برگ‌دار رو یک‌باره خالی کنیم. [۱]
برای باغی که سابقهٔ خسارت سرما داره، راهنمای سرمازدگی درخت پسته رو پیش از تصمیم دربارهٔ شاخه‌های مشکوک مرور کنین.
هرس نهال پسته؛ ارتفاع برش رو از روی یک عدد انتخاب نکنیم
درخت جوان باید اسکلت مناسبی برای سال‌های بعد پیدا کنه. راهنمای دانشگاه کالیفرنیا، تربیت پسته رو مرحله‌به‌مرحله و با توجه به رشد شاخه‌ها توضیح می‌ده؛ کوتاه‌کردن، انتخاب شاخه‌های اصلی و رسیدگی فصل رشد، تصمیم‌های جداگانه‌ان. [۱]
برای نهال تازه‌کاشته‌شده، نهال پیوندشده و نهالی که هنوز باید پیوند بخوره، یک نسخه ننویسین. به‌جای سؤال «از چند سانتی‌متری بزنم؟» اول این اطلاعات رو آماده کنین:
- زمان کاشت و وضعیت استقرار نهال؛
- نام پایه و رقم پیوندک، محل پیوند و وضعیت رشدش؛
- شاخه‌های موجود و فرم مورد نظر باغ؛
- روش آبیاری و مشکلاتی که از زمان کاشت دیده شده؛
- عکس واضح از تمام نهال و محل اتصال شاخه‌ها.
مثلاً دو نهال هم‌سن رو در نظر بگیرین: یکی رشد مناسبی داره و دیگری هنوز خوب مستقر نشده. سن یکسان، دلیل کافی برای اجرای دقیقاً یک نوع هرس نیست. کارشناس باید هر دو رو ببینه و دستور قابل فهمی بده؛ اینکه فقط بگه «مثل پارسال بزن»، برای اجرای درست کافی نیست.
اگر باغ هنوز در مرحلهٔ احداثه، راهنمای زمان کاشت پسته در ایران کمک می‌کنه تصمیم‌های کاشت و رسیدگی اولیه رو جدا از برنامهٔ درخت بارده بررسی کنین.
در هرس درخت بارده، شاخه و جوانه رو بشناسیم
محصول پسته روی چوب یک‌ساله شکل می‌گیره و شناخت جوانه‌های گل و رشد رویشی، برای نگه‌داشتن چوب بارده مهمه. بریدن بی‌حساب شاخه‌های مناسب می‌تونه همون بخش‌هایی رو حذف کنه که برای محصول نیاز داریم. هرس خیلی شدید هم ممکنه رشد رویشی نامطلوب ایجاد کنه. [۲]
قرار نیست وسط تاج پسته رو شبیه هر درخت میوهٔ دیگه‌ای کاملاً باز کنیم. در هرس درخت بالغ، نگه‌داشتن فضای مناسب تاج و چوب بارده اهمیت داره. فرم و شدت کار رو با روش مدیریت همون باغ هماهنگ کنین. [۲]
به هرسکار، ردیف‌های کم‌رشد و پُررشد رو جدا نشون بدین. بار سال قبل و مشاهدات امسال رو هم یادداشت کنین. با یک دستور مشترک برای تمام ردیف‌ها، تفاوت درخت‌ها دیده نمی‌شه. هدف این نیست که همهٔ درخت‌ها بعد از هرس دقیقاً یک شکل به نظر برسن؛ هدف، اجرای برنامهٔ مشخص برای هر وضعیت باغه.
ابزار هرس و محل برش؛ کار تمیز مهمه
در اصول عمومی هرس درخت، برش حذف شاخه باید محل اتصال طبیعی رو حفظ کنه؛ برش چسبیده به تنه که این بافت رو از بین می‌بره، مناسب نیست. برای شاخهٔ سنگین هم کنترل وزن شاخه و جلوگیری از کنده‌شدن پوست اهمیت داره. شاخه‌های بزرگ یا دور از دسترس، کار فرد باتجربه‌ان. [۳]
پوشاندن تک‌تک زخم‌ها با چسب، یک قانون عمومی برای همهٔ درخت‌ها نیست. راهنمای دانشگاه مریلند استفادهٔ همیشگی از پوشش زخم رو توصیه نمی‌کنه. اگر در باغ پسته مشکل بیماری مشخصی مطرحه، تصمیم دربارهٔ برش و رسیدگی به زخم رو با تشخیص همون مشکل و راهنمای محلی بگیرین. [۳]
برای پاک‌سازی ابزار هم مخلوط شیمیایی و غلظت حدسی نسازین. دستور مشخص کارشناس و راهنمای وسیله یا مادهٔ مربوط رو بگیرین. نوع ابزار، روش استفاده و زمان پاک‌سازی باید برای کسی که کار می‌کنه روشن باشه.
بعد از هرس، نتیجهٔ کار رو ثبت کنیم
برای هر بخش باغ، تاریخ کار، هدف هرس و شاخه‌های اصلی حذف‌شده رو بنویسین. چند عکس از فاصلهٔ مشابه بگیرین تا بعداً بشه فرم و رشد درخت رو مقایسه کرد. این دفتر ساده، از عبارت مبهم «امسال هم مثل قبل هرس شد» کاربردی‌تره.
کوددهی بعد از هرس رو هم از روی نیاز باغ انتخاب کنین. هرس به‌تنهایی ثابت نمی‌کنه که درخت حتماً کمبود غذایی داره. برای دیدن ترکیب‌های مختلف، دستهٔ کود NPK و انواع کود کشاورزی رو بررسی کنین؛ مقدار و زمان مصرف باید در برنامهٔ تغذیه مشخص بشه، نه صرفاً به خاطر اینکه شاخه‌ای بریده شده.
سؤال‌های رایج دربارهٔ هرس پسته
هرس شدید، سال‌آوری پسته رو حتماً برطرف می‌کنه؟
چنین تضمینی نداریم. برنامهٔ هرس باید با وضعیت رشد و بار درخت هماهنگ بشه. بدون بررسی باغ، از نتیجهٔ یک روش برای رقم یا شرایط دیگه نسخه نسازین. [۲]
درخت پیر رو از پایین قطع کنیم تا دوباره پُربار بشه؟
بازجوان‌سازی شدید، تصمیم بزرگیه و نتیجهٔ قطعی نداره. قبل از آن، علت افت عملکرد، سلامت درخت و امکان اصلاح تدریجی رو بررسی کنین. هرس بیش از حد و قطع شدید تاج می‌تونه پیامد نامطلوب داشته باشه. [۴]
همهٔ شاخه‌های رو به داخل باید حذف بشن؟
جهت شاخه به‌تنهایی برای تصمیم کافی نیست. نقش شاخه در تاج، مزاحمت واقعی و وضعیت چوب بارده رو ببینین. یک فهرست بلند از شاخه‌های «ممنوع» جای بازدید درخت رو نمی‌گیره.
از کجا بفهمیم هرس خوب اجرا شده؟
از هرسکار بخواین پیش از شروع، هدف و شاخه‌های مورد نظر رو توضیح بده. بعد از اجرای چند درخت، کار رو با برنامهٔ توافق‌شده مقایسه کنین. اگر یک برش مهم قابل توضیح نیست، ادامهٔ همان کار رو تا روشن‌شدن دلیلش عقب بندازین.
منابع این راهنما
- دانشگاه کالیفرنیا؛ تربیت و هرس پسته؛ اصول روش‌ها، با شرایط اجرایی محل انتشار.
- یادداشت تخصصی دانشگاه کالیفرنیا؛ جوانه، چوب بارده و هرس پسته.
- دانشگاه مریلند؛ اصول عمومی برش و زخم هرس درخت.
- دانشگاه کالیفرنیا؛ پیامدهای هرس بیش از حد.
- دانشگاه کالیفرنیا؛ چرخهٔ رشد و ویژگی‌های پسته.
- دانشگاه کالیفرنیا؛ بررسی خسارت سرما پیش از هرس.
