توضیحات
اگر در مزرعه گندم و جو با علف های هرز پهن برگ مثل خردل وحشی، شلمی، کیسه کشیش، شاهتر، هفت بند، پنیرک یا سلمه تره درگیر باشید، علف کش تری بنورون متیل که در بازار با نام گرانستار شناخته می شود یکی از انتخاب های دقیق و اقتصادی است. این سم از گروه سولفونیل اوره هاست و با مقدار مصرف کم، کنترل قوی و انتخابی روی بسیاری از پهن برگ ها دارد؛ به شرطی که درست و در زمان مناسب مصرف شود.
فرمول شیمیایی و روش ساخت سم
تری بنورون متیل یک علف کش انتخابی پس رویشی از خانواده سولفونیل اوره است.
فرمول مولکولی آن C12H13N5O6S و جرم مولی حدود 396.4 گرم بر مول است.
از نظر شیمی آلی، اسکلت اصلی این مولکول بر پایه پیوند سولفونیل اوره ساخته می شود؛ یعنی یک بخش سولفونامید (دارای گروه سولفونیل) به یک بخش اوره متصل می شود و در کنار آن حلقه های هتروسیکل نیتروژن دار قرار می گیرند که برای اتصال به جایگاه هدف در گیاه نقش کلیدی دارند.
روش ساخت در مقیاس صنعتی به طور خلاصه چنین است
ابتدا پیش ماده های آروماتیک یا هتروسیکلیک مناسب تهیه و فعال سازی می شوند تا امکان تشکیل پیوند سولفونیل فراهم شود. سپس گروه سولفونیل (معمولا از طریق مشتقات سولفونیل کلرید) با یک آمین مناسب واکنش داده و سولفونامید می سازد. در مرحله بعد با استفاده از عامل های کربامویل کننده، اتصال اوره ای تشکیل می شود تا ساختار سولفونیل اوره کامل گردد. در پایان، خالص سازی، کنترل کیفیت، و سپس فرمولاسیون انجام می شود تا محصول به شکل گرانول قابل پخش در آب یا پودر قابل حل برای مصرف کشاورزی آماده شود.
نکته مهم این است که در بازار، آنچه شما می خرید ماده موثره خالص نیست؛ بلکه محصول فرموله شده است که برای حل شدن، پایداری، یکنواختی پاشش و ایمنی کاربرد آماده شده است.
مکانسیم اثر سم کامل و دقیق و مرحله به مرحله
تری بنورون متیل مهار کننده آنزیم ALS است. ALS یا استواکتولاکتات سنتاز (که در برخی منابع AHAS هم گفته می شود) آنزیمی حیاتی در گیاهان است که در آغاز مسیر ساخت سه اسید آمینه شاخه دار نقش دارد: والین، لوسین و ایزولوسین.
مراحل اثر به زبان ساده اما دقیق
مرحله 1 جذب
پس از محلول پاشی، سم عمدتا از طریق برگ ها جذب می شود و تا حدی هم می تواند از طریق ریشه جذب گردد، مخصوصا اگر رطوبت خاک مناسب باشد. وجود سطح برگ سالم و رشد فعال، جذب را بهتر می کند.
مرحله 2 جابجایی در گیاه
این علف کش خاصیت سیستمیک دارد و داخل آوندها حرکت می کند. هم در آوند چوبی و هم در آوند آبکشی می تواند جابجا شود و به نقاط رشد فعال می رسد. هدف اصلی، مریستم ها یعنی بافت های در حال تقسیم در سرشاخه ها و جوانه های انتهایی و ریشه های فعال است.
مرحله 3 اتصال به آنزیم هدف
مولکول تری بنورون متیل به جایگاه فعال آنزیم ALS متصل می شود و فعالیت آن را مهار می کند. این مهار بسیار موثر است و حتی در دزهای پایین نیز رخ می دهد.
مرحله 4 قطع تولید اسیدهای آمینه ضروری
با مهار ALS، مسیر تولید والین، لوسین و ایزولوسین متوقف یا به شدت کاهش می یابد. این سه اسید آمینه برای ساخت پروتئین های لازم جهت رشد و تقسیم سلولی ضروری هستند.
مرحله 5 توقف سریع رشد، سپس بروز علائم
چون تقسیم سلولی و ساخت پروتئین مختل می شود، رشد علف هرز خیلی زود متوقف می گردد، اما مرگ ظاهری ممکن است چند روز تا دو سه هفته طول بکشد.
علائم معمول شامل توقف رشد، زردی تدریجی، قرمز شدن یا ارغوانی شدن برخی پهن برگ ها، بدشکلی برگ های جوان و در نهایت خشکیدگی است.
مرحله 6 دلیل انتخابی بودن در غلات
گندم و جو در مقایسه با بسیاری از پهن برگ ها توانایی بیشتری برای متابولیزه کردن و غیر فعال سازی این ترکیب دارند و همچنین حساسیت جایگاه آنزیمی در علف های هدف بیشتر است. به همین دلیل اگر مصرف درست باشد، محصول انتخابی عمل می کند و به غلات آسیب جدی نمی زند.
موارد استفاده
کاربرد اصلی گرانستار یا تری بنورون متیل، کنترل پس رویشی علف های هرز پهن برگ در غلات است، به ویژه
گندم
جو
در برخی برنامه ها به عنوان جزئی از مدیریت علف های هرز در مزارع غلات دیم و آبی استفاده می شود.
علف های هرز هدف بسته به منطقه و جمعیت علف هرز متفاوت است، اما به طور کلی روی بسیاری از پهن برگ های یکساله و برخی چندساله های حساس اثر قابل توجه دارد.
بهترین زمان مصرف
بهترین زمان مصرف زمانی است که
گندم یا جو در مرحله پنجه زنی تا قبل از ساقه رفتن شدید باشد
علف های هرز پهن برگ در مرحله 2 تا 6 برگی و در حال رشد فعال باشند
در هوای خیلی سرد، بسیار گرم، تنش خشکی، یا زمانی که مزرعه تحت تنش شدید است، اثر کاهش پیدا می کند و احتمال خسارت به محصول یا ضعف کنترل بیشتر می شود.
اگر علف هرز بزرگ و مسن شود یا وارد فاز زایشی گردد، حساسیت کم می شود و باید انتظار کنترل ضعیف تر داشت.
میزان مصرف
میزان مصرف دقیق به برچسب محصول، نوع فرمولاسیون، درصد ماده موثره، تراکم علف هرز، مرحله رشدی علف هرز و شرایط مزرعه بستگی دارد. برای تری بنورون متیل در غلات معمولا از دزهای بسیار پایین در واحد سطح استفاده می شود و اختلاف چند گرم می تواند نتیجه را تغییر دهد.
بنابراین توصیه حرفه ای این است که حتما مقدار مصرف را طبق لیبل همان برند و با نظر کارشناس منطقه تنظیم کنید. اگر نام تجاری گلسم 50 گرمی مربوط به بسته بندی خاص است، باز هم مرجع نهایی، دستور مصرف روی برچسب همان محصول است.
روش مصرف
1 آماده سازی سمپاش
نازل مناسب محلول پاشی یکنواخت انتخاب کنید و سمپاش را کالیبره کنید تا حجم محلول در هکتار درست باشد. برای بسیاری از مزارع غلات، پوشش یکنواخت مهم تر از حجم خیلی زیاد آب است.
2 ساخت محلول
مخزن را تا نیمه از آب تمیز پر کنید. همزن را روشن نگه دارید. مقدار محاسبه شده سم را جداگانه در مقدار کمی آب حل و یکنواخت کنید و سپس به مخزن اضافه کنید. سپس تا حجم نهایی آبگیری کنید.
اگر قرار است از سورفکتانت یا چسباننده طبق توصیه برچسب استفاده شود، در مرحله پایانی اضافه شود.
3 محلول پاشی
در هوای آرام، با باد کم، روی شاخ و برگ علف های هرز اسپری یکنواخت انجام دهید. از رانش سم به مزارع مجاور، باغ ها و سبزیجات جلوگیری کنید، چون بسیاری از گیاهان پهن برگ زراعی و باغی به این گروه بسیار حساس اند.
4 پس از مصرف
تا چند ساعت پس از سمپاشی اگر بارندگی شدید رخ دهد ممکن است کارایی کاهش یابد، اما چون سیستمیک است پس از جذب اولیه اثر ادامه پیدا می کند. بسته به شرایط، علائم طی چند روز ظاهر و کنترل طی 10 تا 20 روز کامل می شود.
احتیاط و هشدارها
این علف کش برای غلات انتخابی است اما سوء مصرف می تواند خسارت ایجاد کند. موارد مهم
از مصرف بیش از مقدار توصیه شده خودداری کنید
در شرایط تنش شدید گیاه زراعی مثل یخ زدگی اخیر، خشکی شدید، ماندابی شدن، یا تغذیه بسیار ضعیف، سمپاشی را عقب بیندازید
از آلودگی سمپاش به باقیمانده علف کش جلوگیری کنید. شست و شوی دقیق مخزن، لانس و نازل ها ضروری است، چون باقیمانده های خیلی کم هم ممکن است به محصولات حساس بعدی آسیب بزند
در تناوب زراعی، به محدودیت کشت محصولات حساس بعد از مصرف توجه کنید، مخصوصا در خاک های قلیایی و کم باران که تجزیه کندتر است
از تماس با پوست و چشم جلوگیری کنید و از دستکش، ماسک و عینک استفاده شود
دور از دسترس کودکان و دام نگهداری شود و از آلودگی منابع آب جلوگیری گردد
اختلاط پذیری
تری بنورون متیل در برنامه های مدیریت علف های هرز گاهی با برخی علف کش های دیگر یا کودهای برگی مخلوط می شود، اما اختلاط بدون تست و بدون توجه به لیبل می تواند باعث
کاهش اثر
سوختگی محصول
ته نشینی و گرفتگی نازل
افزایش خطر رانش یا باقی مانده
قانون عملی و مطمئن
اول برچسب همان محصول را ملاک قرار دهید
قبل از اختلاط در سطح مزرعه، تست اختلاط در ظرف کوچک انجام دهید
ترتیب اختلاط را رعایت کنید و همزن روشن باشد
از اختلاط با مواد بسیار قلیایی یا ترکیباتی که ناپایداری ایجاد می کنند خودداری کنید
اگر قرار است با علف کش های هورمونی مثل 2 4-D یا MCPA مخلوط شود، حتما توصیه کارشناسی منطقه را بگیرید چون زمان مصرف و ریسک خسارت به محصول و همچنین حساسیت ارقام می تواند متفاوت باشد
FAQ سوالات متداول
1 گرانستار برای چه علف های هرزی بهتر است
برای بسیاری از علف های هرز پهن برگ یکساله در مزارع گندم و جو بهترین کارایی را دارد، به شرط مصرف در مرحله جوان علف هرز و رشد فعال.
2 چرا بعد از سمپاشی علف هرز سریع خشک نمی شود
این سم ابتدا رشد را متوقف می کند و سپس به تدریج علائم زردی و خشکیدگی ظاهر می شود. در بسیاری از شرایط 10 تا 20 روز زمان لازم است تا اثر کامل دیده شود.
3 آیا گرانستار روی علف های هرز باریک برگ اثر دارد
خیر، تری بنورون متیل عمدتا روی پهن برگ ها موثر است. برای باریک برگ ها باید از علف کش های مخصوص گراس کش ها در برنامه جداگانه استفاده شود.
4 اگر علف هرز بزرگ شده باشد چه کنم
اثر کاهش پیدا می کند. بهتر است مصرف را به زمانی منتقل کنید که علف هرز در مرحله 2 تا 6 برگی است. در تراکم های بالا یا علف های مقاوم، برنامه مدیریت و ترکیب یا تناوب علف کش ها باید اصلاح شود.
5 آیا امکان مقاومت علف هرز به گرانستار وجود دارد
بله. چون این گروه مهار کننده ALS است، اگر سال های متوالی با یک گروه و یک روش تکرار شود، خطر انتخاب جمعیت مقاوم بالا می رود. بهترین کار تناوب گروه های علف کش، مدیریت غیر شیمیایی و رعایت دز و زمان درست است.
6 آیا می توانم با کود برگی مخلوط کنم
گاهی امکان پذیر است اما همیشه نه. برچسب محصول و تست اختلاط در ظرف کوچک ضروری است. بعضی کودها یا ترکیبات می توانند باعث سوختگی یا کاهش کارایی شوند.
7 بعد از مصرف چه زمانی می توان آبیاری کرد
اگر مزرعه آبی است، بهتر است اجازه دهید چند ساعت محلول روی برگ ها بماند تا جذب کامل شود. زمان دقیق به شرایط آب و هوا و توصیه برچسب بستگی دارد.
8 آیا این سم برای کلزا، یونجه، چغندر یا سبزیجات مناسب است
خیر. بسیاری از این گیاهان پهن برگ به مهارکننده های ALS حساس هستند. رانش ذرات سم یا شست و شوی ناقص سمپاش می تواند خسارت جدی ایجاد کند.
خرید از فروشگاه اینترنتی کیمیاکشت
اگر قصد تهیه این محصول را دارید، می توانید سم علف کش تری بنورون متیل گرانستار را از فروشگاه اینترنتی کیمیاکشت خریداری کنید
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.