اگر در مزرعه یا باغ با علف های هرز باریک برگ مثل سوروف، قیاق، پنجه مرغی و انواع گندمیان خودرو درگیر هستید، انتخاب یک علف کش انتخابی و مؤثر می تواند هزینه وجین، افت رشد محصول و رقابت غذایی را به شکل محسوسی کم کند. سم علف کش هالوکسی فوپ متیل سوپر گالانت فراز چین نیم لیتری از علف کش های پس رویشی تخصصی برای کنترل علف های هرز باریک برگ در بسیاری از محصولات پهن برگ است. این محصول با جذب مناسب از طریق برگ، انتقال سریع در گیاه و اثرگذاری روی نقطه رشد، می تواند علف هرز را از ریشه تضعیف و خشک کند. اگر به دنبال شناخت دقیق کاربرد، زمان مصرف، مقدار مصرف و نکات فنی این علف کش هستید، در ادامه همه موارد را به زبان ساده و کاربردی می خوانید.

سم هالوکسی فوپ متیل چیست

هالوکسی فوپ متیل یا به شکل رایج تر هالوکسی فوپ آر متیل استر، یک علف کش انتخابی، سیستمیک و پس رویشی از گروه آریلوکسی فنوکسی پروپیونات ها است که بیشتر برای کنترل علف های هرز باریک برگ در مزارع پهن برگ و بعضی باغ ها استفاده می شود. این علف کش به طور اختصاصی روی علف های هرز خانواده گندمیان اثر می گذارد و به همین دلیل برای محصولاتی که خودشان باریک برگ هستند، مانند گندم، جو، برنج و ذرت، نباید مصرف شود مگر در شرایط و توصیه های بسیار خاص که روی برچسب محصول آمده باشد.

فرمول شیمیایی و روش ساخت سم

ماده مؤثره اصلی این علف کش معمولاً هالوکسی فوپ آر متیل استر است. فرمول شیمیایی این ماده به صورت C16H13ClF3NO4 بیان می شود. در برخی منابع نام تخصصی آن به صورت Haloxyfop-R-methyl ester یا Haloxyfop-P-methyl نیز آمده است. این ماده به دلیل داشتن بخش های آروماتیک، گروه استری و اتم های هالوژن، در بافت گیاه نفوذ مناسبی دارد و پس از جذب می تواند به سمت نقاط رشد منتقل شود.

روش ساخت این سم در صنعت به صورت یک فرایند شیمیایی چند مرحله ای انجام می شود و در مقیاس کارخانه ای تحت کنترل دقیق کیفیت، خلوص و پایداری ساخته می شود. به زبان ساده، ابتدا هسته اصلی مولکول با استفاده از ترکیبات آروماتیک مناسب ساخته می شود. سپس گروه های فعال مانند بخش فنوکسی و زنجیره پروپیونات به مولکول اضافه می شوند. در مرحله بعد، برای افزایش کارایی در جذب گیاهی، ماده مؤثره به شکل استر متیلیک تهیه می شود. در نهایت ماده مؤثره با حلال ها، امولسیفایرها و مواد کمکی وارد فرمولاسیون می شود تا محصول نهایی به شکل امولسیون شونده یا EC تولید گردد. در محصول تجاری، تنها ماده مؤثره مهم نیست، بلکه کیفیت فرمولاسیون، پایداری، یکنواختی و قابلیت اختلاط نیز نقش زیادی در عملکرد مزرعه ای دارد.

نکته مهم این است که جزئیات دقیق فرمولاسیون و درصد ماده مؤثره باید از روی برچسب همان محصول بررسی شود، چون ممکن است بین برندها تفاوت هایی وجود داشته باشد.

مکانیسم اثر سم

مکانیسم اثر هالوکسی فوپ متیل یکی از مهم ترین دلایل محبوبیت آن در کنترل علف های هرز باریک برگ است. این علف کش به صورت مرحله به مرحله چنین عمل می کند:

مرحله اول، نشستن قطرات روی سطح برگ
بعد از محلول پاشی، قطرات سم روی برگ علف هرز می نشینند. اگر کیفیت آب، اندازه قطره، یکنواختی پاشش و شرایط جوی مناسب باشد، سطح تماس خوبی ایجاد می شود و جذب بهتر انجام می گیرد.

مرحله دوم، نفوذ از کوتیکول و بافت برگ
ماده مؤثره از لایه مومی برگ عبور می کند و وارد بافت های زنده می شود. وجود فرمولاسیون مناسب باعث می شود این عبور سریع تر و کامل تر انجام شود. در علف های هرز جوان و فعال، جذب بسیار بهتر از گیاهان مسن و تنش دیده است.

مرحله سوم، انتقال در آوندها به نقاط رشد
این علف کش یک ترکیب سیستمیک است. یعنی پس از جذب فقط در محل تماس باقی نمی ماند، بلکه در گیاه حرکت می کند و به مریستم ها یا همان نقاط رشد فعال در ساقه های جوان، برگ های در حال رشد، جوانه ها و اندام های زیرزمینی می رسد. همین ویژگی باعث می شود کنترل علف هرز عمیق تر و ماندگارتر از یک سوختگی سطحی باشد.

مرحله چهارم، تبدیل به فرم اسیدی فعال در گیاه
استر متیلیک پس از ورود به گیاه، در بافت های گیاهی به فرم فعال اسیدی تبدیل می شود. این فرم فعال همان بخشی است که می تواند آنزیم هدف را مهار کند.

مرحله پنجم، مهار آنزیم ACCase
هدف اصلی هالوکسی فوپ متیل، آنزیم استیل کوآنزیم آ کربوکسیلاز یا ACCase است. این آنزیم در ساخت اسیدهای چرب نقش کلیدی دارد. اسیدهای چرب برای تشکیل غشای سلولی، رشد بافت های جدید و تداوم تقسیم سلولی ضروری هستند. وقتی این آنزیم مهار می شود، گیاه دیگر نمی تواند چربی های لازم برای ساخت سلول های جدید را تولید کند.

مرحله ششم، توقف رشد در مریستم
چون نقاط رشد بیشترین نیاز را به ساخت غشا و سلول های تازه دارند، خیلی زود تحت تأثیر قرار می گیرند. در نتیجه رشد علف هرز متوقف می شود. این توقف رشد معمولاً خیلی زودتر از علائم ظاهری اتفاق می افتد.

مرحله هفتم، بروز علائم ظاهری
چند روز پس از مصرف، علائمی مثل زردی، قرمزی، توقف رشد، خشک شدن برگ های مرکزی و در نهایت مرگ گیاه دیده می شود. در علف های هرز دائمی، ابتدا بخش هوایی تضعیف می شود و اگر سم در زمان مناسب مصرف شده باشد، اندام های زیرزمینی نیز آسیب می بینند.

مرحله هشتم، خشک شدن کامل علف هرز
بسته به نوع علف هرز، دما، رطوبت، مرحله رشد و کیفیت مصرف، خشک شدن کامل ممکن است 7 تا 21 روز زمان ببرد. در علف های هرز چند ساله این زمان معمولاً بیشتر است.

چرا روی باریک برگ ها اثر دارد و روی پهن برگ ها کمتر

دلیل انتخابی بودن این علف کش، تفاوت در ساختار آنزیم هدف، سرعت متابولیسم و توانایی گیاه پهن برگ در تجزیه یا بی اثر کردن ماده مؤثره است. به همین علت، وقتی سم درست و مطابق توصیه مصرف شود، بسیاری از محصولات پهن برگ آن را بهتر تحمل می کنند و علف های هرز باریک برگ حساس تر هستند.

موارد استفاده

سم سوپر گالانت یا هالوکسی فوپ متیل بیشتر برای کنترل علف های هرز باریک برگ یک ساله و چند ساله در مزارع پهن برگ و برخی باغ ها کاربرد دارد. موارد مصرف رایج شامل این موارد است:

کنترل پنجه مرغی
کنترل سوروف
کنترل مرغ
کنترل یولاف وحشی در بعضی شرایط
کنترل قیاق از بذر و در برخی موارد از ریزوم در مراحل مناسب
کنترل گندمیان خودرو
کنترل علف های هرز باریک برگ در باغ های میوه با رعایت عدم تماس با سبزینه محصول

در محصولات پهن برگ، بسته به برچسب و توصیه منطقه ای، می تواند در محصولاتی مانند چغندر قند، سویا، پنبه، سیب زمینی، پیاز، کلزا در برخی برنامه های مدیریتی، حبوبات، سبزی ها و بعضی باغ ها استفاده شود. البته ملاک نهایی، برچسب ثبت شده همان محصول و توصیه کارشناس گیاه پزشکی منطقه است.

برای باغ های میوه مانند پسته، انگور، انار، مرکبات، بادام، سیب و گلابی نیز ممکن است برای کنترل علف های هرز باریک برگ کف باغ به کار رود، اما باید دقت شود محلول پاشی فقط روی علف های هرز هدف انجام شود و با برگ، پاجوش سبز، تنه های جوان و پوست سبز گیاه اصلی تماس مستقیم نداشته باشد.

بهترین زمان مصرف

بهترین زمان مصرف هالوکسی فوپ متیل زمانی است که علف های هرز باریک برگ در مرحله رشد فعال و جوان باشند. این نکته از خود مقدار سم هم مهم تر است. اگر مصرف دیر انجام شود و علف هرز پیر، تنش دیده یا خشبی شده باشد، نتیجه ضعیف تر خواهد شد.

برای علف های هرز یک ساله
بهترین زمان، مرحله 2 تا 4 برگی تا قبل از پنجه زنی سنگین است. در این زمان برگ ها جوان اند، رشد سریع است و انتقال سم به نقطه رشد بهتر انجام می شود.

برای علف های هرز چند ساله مانند قیاق
بهترین زمان، وقتی است که علف هرز 15 تا 30 سانتی متر رشد کرده و سطح برگ کافی برای جذب دارد، اما هنوز خیلی پیر و سخت نشده است.

برای باغ ها
زمانی محلول پاشی انجام شود که علف هرز سبز و فعال باشد و باد شدید، گرمای تند یا احتمال بارندگی نزدیک وجود نداشته باشد.

از مصرف در این شرایط پرهیز شود
در ساعات بسیار گرم ظهر
زمانی که گیاه تحت تنش خشکی شدید است
وقتی علف هرز پس از سرما، تگرگ یا آسیب مکانیکی ضعیف شده است
وقتی بارندگی نزدیک است و فرصت جذب کافی وجود ندارد

میزان مصرف

مقدار مصرف این علف کش به چند عامل بستگی دارد، از جمله نوع علف هرز، سن علف هرز، تراکم آلودگی، نوع فرمولاسیون و توصیه برچسب. به طور کلی برای فرمولاسیون های رایج هالوکسی فوپ متیل یا هالوکسی فوپ آر متیل استر، محدوده مصرف معمول به این صورت است:

برای علف های هرز باریک برگ یک ساله
حدود 0.75 تا 1 لیتر در هکتار

برای علف های هرز باریک برگ چند ساله
حدود 1 تا 2 لیتر در هکتار

در آلودگی های شدید یا علف های هرز مسن
ممکن است طبق برچسب و نظر کارشناس، دز بالاتر توصیه شود

در باغ ها و محلول پاشی لکه ای
مقدار مصرف باید بر اساس سطح واقعی آلودگی، نوع سمپاش و حجم آب تنظیم شود

خیلی مهم است که برای محصول سوپر گالانت فراز چین نیم لیتری، حتماً برچسب بسته را بررسی کنید، چون درصد ماده مؤثره، توصیه محصول و دامنه مصرف دقیق باید طبق ثبت رسمی همان کالا اجرا شود.

روش مصرف

برای اینکه علف کش هالوکسی فوپ متیل بهترین نتیجه را بدهد، فقط انتخاب سم کافی نیست و روش مصرف درست اهمیت زیادی دارد.

ابتدا علف هرز هدف را درست شناسایی کنید
این سم برای علف های هرز باریک برگ است، نه پهن برگ ها. اگر تشخیص اشتباه باشد، نتیجه خوبی نمی گیرید.

مرحله رشد علف هرز را بررسی کنید
مصرف روی علف هرز جوان و در حال رشد بهترین پاسخ را می دهد.

سمپاش مناسب انتخاب کنید
سمپاش باید سالم، کالیبره و دارای نازل مناسب باشد تا پوشش یکنواخت روی برگ علف های هرز ایجاد شود.

مخزن را تا نیمه از آب تمیز پر کنید
سپس مقدار توصیه شده سم را اضافه کنید و همزن را روشن نگه دارید. بعد بقیه آب را اضافه کنید تا محلول یکنواخت شود.

از آب با کیفیت مناسب استفاده کنید
آب بسیار گل آلود، خیلی سخت یا دارای pH نامناسب ممکن است کارایی بعضی سموم را کاهش دهد. در صورت لزوم از اصلاح کننده آب با نظر کارشناس استفاده شود.

محلول پاشی را یکنواخت انجام دهید
هدف، خیس شدن مناسب سطح برگ علف هرز است، نه چکه کردن زیاد محلول. پوشش ناقص باعث کنترل ناقص می شود.

تا چند ساعت بعد از مصرف باران نبارد
اگر بارندگی خیلی زود اتفاق بیفتد، جذب کامل انجام نمی شود و اثر سم کم می شود.

بعد از سمپاشی عجله برای مشاهده نتیجه نداشته باشید
هالوکسی فوپ متیل معمولاً به سرعت رشد را متوقف می کند، اما علائم خشک شدن تدریجی ظاهر می شوند.

احتیاط و هشدارها

این علف کش هرچند انتخابی است، اما اگر اشتباه مصرف شود می تواند به محصول، محیط زیست یا کاربر آسیب بزند. مهم ترین هشدارها عبارت اند از:

روی محصولات باریک برگ مانند گندم، جو، ذرت، برنج و سایر غلات مصرف نشود، مگر فقط در مواردی که روی برچسب همان محصول صراحتاً توصیه شده باشد.

از تماس محلول با برگ، ساقه سبز، پاجوش و تنه جوان درختان و نهال ها جلوگیری شود.

در شرایط باد، احتمال رانش قطرات وجود دارد و ممکن است به گیاهان حساس مجاور آسیب برسد.

از مصرف بیشتر از دز توصیه شده خودداری شود، چون هم هزینه را بالا می برد و هم خطر گیاه سوزی یا باقی ماندن علف های مقاوم را افزایش می دهد.

برای جلوگیری از مقاومت علف های هرز، این علف کش را به طور مداوم و تنها به عنوان یک روش کنترل استفاده نکنید. تناوب علف کش ها با مکانیسم اثر متفاوت، وجین مکانیکی و مدیریت زراعی بسیار مهم است.

کاربر باید از وسایل حفاظت فردی مانند دستکش، ماسک، لباس کار و عینک استفاده کند.

از خوردن، آشامیدن و سیگار کشیدن هنگام سمپاشی خودداری شود.

باقیمانده محلول و شست وشوی مخزن نباید وارد آبراهه، استخر، قنات و منابع آب آشامیدنی شود.

ظرف خالی سم باید به شکل ایمن دفع شود و برای نگهداری آب یا مواد غذایی استفاده نشود.

فاصله زمانی تا ورود مجدد به مزرعه و فاصله آخرین مصرف تا برداشت، باید بر اساس برچسب و توصیه فنی منطقه رعایت شود.

اختلاط پذیری

هالوکسی فوپ متیل در بعضی برنامه های مدیریتی با برخی سموم و کودهای برگی قابل استفاده است، اما اختلاط آن همیشه بدون بررسی قبلی توصیه نمی شود. علت این است که نوع فرمولاسیون، کیفیت آب، دما، نوع محصول و ترکیب دوم می توانند روی پایداری، جذب و حتی خطر گیاه سوزی اثر بگذارند.

نکات مهم در اختلاط پذیری

قبل از اختلاط با هر علف کش، حشره کش، قارچ کش یا کود برگی، برچسب محصول را بررسی کنید.

ابتدا تست اختلاط در مقیاس کوچک یا تست جار انجام دهید.

اختلاط با ترکیباتی که pH محلول را به شدت تغییر می دهند یا باعث رسوب می شوند می تواند مشکل ساز باشد.

در برخی موارد اختلاط با روغن ها یا مواد افزودنی می تواند جذب را بهتر کند، اما اگر بدون توصیه فنی انجام شود ممکن است گیاه سوزی یا کاهش انتخابی بودن ایجاد کند.

اختلاط با علف کش های تماسی یا تنش زا در هوای گرم باید با احتیاط بالا انجام شود.

اگر محصول اصلی در وضعیت تنش باشد، حتی اختلاط های معمول هم ممکن است ریسک ایجاد کنند.

در مجموع، بهترین توصیه این است که هالوکسی فوپ متیل سوپر گالانت فراز چین را فقط در اختلاط هایی به کار ببرید که یا روی برچسب تأیید شده اند یا توسط کارشناس گیاه پزشکی منطقه برای همان محصول و همان شرایط مزرعه توصیه شده اند.

مزایای کاربردی سم هالوکسی فوپ متیل سوپر گالانت

اثر انتخابی روی باریک برگ ها
جذب و انتقال سیستمیک
کنترل پس رویشی مؤثر
کاهش رقابت علف هرز با محصول
مناسب برای بسیاری از محصولات پهن برگ

نکات مهم برای افزایش اثر سم

اگر می خواهید از سوپر گالانت نتیجه بهتری بگیرید، این چند نکته را جدی بگیرید. اول اینکه علف هرز را در سن پایین هدف بگیرید. دوم اینکه سمپاش را کالیبره کنید تا دز واقعی در هکتار درست اعمال شود. سوم اینکه از آب تمیز و حجم محلول مناسب استفاده کنید. چهارم اینکه در گرمای شدید یا سرمای غیرعادی سمپاشی نکنید. پنجم اینکه برنامه کنترل علف هرز را فقط به یک سم محدود نکنید و مدیریت تلفیقی را در نظر داشته باشید.

سوالات متداول

1. سم هالوکسی فوپ متیل برای چه علف های هرزی مناسب است
این علف کش بیشتر برای کنترل علف های هرز باریک برگ یک ساله و چند ساله مناسب است و روی گندمیان خودرو اثر خوبی دارد.

2. آیا سوپر گالانت روی علف های هرز پهن برگ هم اثر دارد
خیر، این سم اساساً برای باریک برگ ها طراحی شده است و روی پهن برگ ها اثر اصلی ندارد.

3. بهترین زمان مصرف سوپر گالانت چه موقع است
وقتی علف هرز جوان، سبز و در حال رشد فعال باشد، معمولاً بهترین زمان مصرف است.

4. بعد از سمپاشی چه زمانی علائم دیده می شود
توقف رشد زود اتفاق می افتد، اما علائم ظاهری مثل زردی و خشک شدن معمولاً طی چند روز تا دو هفته ظاهر می شود.

5. آیا این سم برای باغ ها قابل استفاده است
بله، در بعضی باغ ها برای کنترل علف های هرز باریک برگ کف باغ استفاده می شود، اما نباید با اندام سبز درخت تماس پیدا کند.

6. آیا می توان این سم را با کود برگی مخلوط کرد
در بعضی شرایط ممکن است، اما بدون تست اختلاط و بررسی برچسب نباید این کار انجام شود.

7. اگر بعد از سمپاشی باران ببارد چه می شود
اگر بارندگی خیلی زود رخ دهد، ممکن است جذب کامل نشود و اثر علف کش کاهش پیدا کند.

8. آیا مصرف بیشتر از دز توصیه شده اثر را بهتر می کند
خیر، مصرف بیش از حد معمولاً سودی ندارد و فقط هزینه، خطر آسیب و احتمال بروز مشکلات فنی را بیشتر می کند.

9. چرا این سم روی غلات نباید مصرف شود
چون غلات نیز باریک برگ هستند و ممکن است به این علف کش حساس باشند.

10. آیا امکان بروز مقاومت در علف های هرز وجود دارد
بله، اگر این علف کش به طور مکرر و بدون تناوب با روش های دیگر استفاده شود، خطر مقاومت افزایش می یابد.

جمع بندی

سم علف کش هالوکسی فوپ متیل سوپر گالانت فراز چین نیم لیتری یک علف کش انتخابی، سیستمیک و پس رویشی برای کنترل علف های هرز باریک برگ در محصولات پهن برگ و برخی باغ ها است. نقطه قوت اصلی آن، جذب برگی مناسب، انتقال به نقاط رشد و مهار دقیق ساخت اسیدهای چرب در علف هرز است. اگر این محصول در زمان درست، با دز مناسب، روی علف هرز جوان و با سمپاشی اصولی مصرف شود، می تواند نقش مهمی در کاهش رقابت علف های هرز و افزایش توان رشد محصول داشته باشد. با این حال، برای رسیدن به بهترین نتیجه، برچسب محصول و توصیه کارشناس منطقه را همیشه در اولویت قرار دهید.

شاندونگ بیو تک

سم علف کش هالوکسي فوپ متيل (سوپر گالانت) فراز چين 500 سي سي