سم قارچ کش رورال تي اس هف 1 کيلويي

باغداری که درختان سیب‌اش را چند سال پشت هم با یک قارچ‌کش سم‌پاشی می‌کند، روزی با تعجب می‌بیند که لکه‌های اسکب روی برگ‌ها بدتر از سال قبل است. مشکل مقاومت است، نه ضعف سم. رورال تی‌اس دقیقاً برای این موقعیت ساخته شده؛ ترکیبی از دو ماده مؤثر با دو مکانیسم جداگانه که هم بیماری را ریشه‌کن می‌کند و هم احتمال مقاومت را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

فرمول شیمیایی و آنالیز محصول

رورال تی‌اس یک قارچ‌کش سیستمیک گسترده‌الطیف است که از ترکیب دو ماده فعال با گروه‌های شیمیایی متفاوت تهیه می‌شود:

کاربندازیم (Carbendazim) با فرمول شیمیایی C₉H₉N₃O₃ از گروه بنزیمیدازول‌ها است. این ماده به‌عنوان متابولیت فعال بنومیل شناخته می‌شود و درصد خلوص آن در فرمولاسیون رورال تی‌اس ۳۵ درصد وزنی است.

ایپیریدیون (Iprodione) با فرمول شیمیایی C₁₃H₱₃Cl₂N₃O₃ از گروه دی‌کربوکسی‌ایمیدها است. این ماده در فرمولاسیون با ۳۵ درصد وزنی حضور دارد و بهنی حضور دارد و به‌خاطر طیف وسیع اث‌زادها و برگ‌زادهای قارچی شناخته می‌شود.

فرمولاسیون نهایی WP (پودر وتابل) با ۷۰ درصد ماده مؤثر کل است که در آب به‌راحتی پراکنده می‌شود و سوسپانسیون یکنواختی ایجاد می‌کند.

مکانیسم اثر

دو ماده مؤثر رورال تی‌اس به‌طور کاملاً مستقل عمل می‌کنند و این وجه تمایز اصلی آن از قارچ‌کش‌های تک‌ماده است.

کاربندازیم با اتصال به توبولین بتا در سلول قارچی، پلیمریزاسیون میکروتوبول‌ها را متوقف می‌کند. این اتصال مانع تشکیل دوک تقسیم در میتوز می‌شود، یعنی کروموزوم‌ها نمی‌توانند به دو سلول دختر تقسیم شوند. رشد میسلیوم متوقف، تولید اسپور مهار و ساختار بیماری‌زا از بین می‌رود. این ماده بعد از جذب از طریق ریشه یا برگ، از طریق آوند چوبی به سمت بالا (آپوپلاستی) حرکت می‌کند.

ایپیریدیون از مسیر کاملاً دیگری وارد می‌شود. این ماده با مهار آنزیم‌های اکسیداتیو سلول قارچ، بخصوص مهار واکنش‌های ردوکتیو در متابولیسم لیپیدی، یکپارچگی غشای سلولی را از بین می‌برد. محتویات سلول نشت می‌کند و قارچ پیش از تکثیر از بین می‌رود. ایپیریدیون به‌ویژه در مرحله جوانه‌زنی اسپور بیشترین تأثیر را دارد.

نتیجه این همکاری دوگانه: قارچی که در برابر کاربندازیم مقاومت نسبی پیدا کرده باشد، همچنان زیر ضربه ایپیریدیون می‌افتد.

موارد استفاده و مزایا

رورال تی‌اس طیف وسیعی از بیماری‌های قارچی را هدف می‌گیرد:

در درختان میوه: اسکب سیب (Venturia inaequalis)، پوسیدگی دم‌میوه انگور (Botrytis cinerea)، لکه قهوه‌ای گلابی و پوسیدگی طوقه آلو و شلیل را کنترل می‌کند.

در صیفی‌جات: بوته‌میری خیار و طالبی ناشی از Sclerotinia و Rhizoctonia، و کپک خاکستری توت‌فرنگی از موارد اصلی کاربرد آن است.

در محصولات زراعی: بیماری‌های لکه‌برگی گندم و جو، پوسیدگی ریشه و طوقه چغندرقند و بلایت کلزا را مهار می‌کند.

در گیاهان زینتی: پوسیدگی طوقه سرو و دیگر پوشش‌های سبز به‌خوبی با رورال تی‌اس قابل کنترل است.

مزیت کلیدی این محصول نسبت به قارچ‌کش‌های تک‌ماده، کاهش فشار انتخابی برای ایجاد مقاومت است. وقتی جمعیت قارچ در برابر یک ماده مؤثر مقاومت کسب می‌کند، ماده دوم آن را از میان برمی‌دارد و چرخه بیماری قطع می‌شود.

بهترین زمان مصرف

زمان طلایی مصرف رورال تی‌اس قبل از بروز علائم یا دقیقاً در شروع آلودگی است، نه وقتی که لکه‌ها تمام برگ را پوشانده‌اند.

در باغات سیب و گلابی: از زمان تورم جوانه تا مرحله گلبرگ‌ریزان، سم‌پاشی پیشگیرانه انجام شود. دوره نهفتگی اسکب کوتاه است و تأخیر در مصرف اثربخشی را به‌شدت کاهش می‌دهد.

در خیار و صیفی: در اوایل فصل، قبل از تراکم کانوپی و وقتی رطوبت محیط بالا است.

در غلات: از مرحله پنجه‌زنی تا تشکیل خوشه، در شرایطی که بارندگی یا رطوبت بالا احتمال آلودگی را افزایش داده است.

میزان مصرف

محلول‌پاشی برگی در باغات میوه: ۱ تا ۱.۵ کیلوگرم در هزار لیتر آب (معادل یک گرم در لیتر تا ۱.۵ گرم در لیتر).

در محصولات زراعی و صیفی‌جات: ۱.۵ تا ۲ کیلوگرم در هزار لیتر آب.

مصرف خاکی (آبیاری تکمیلی برای بیماری‌های طوقه و ریشه): ۲ تا ۳ کیلوگرم در هکتار به‌صورت شیر بشکه ای

در شرایط آلودگی شدید یا وقتی جمعیت قارچ بالاست، می‌توان تا ۲ کیلوگرم در هزار لیتر رفت اما از عبور از حداکثر توصیه‌شده باید پرهیز کرد.

روش مصرف

برای محلول‌پاشی، ابتدا نصف حجم آب تانک را پر کنید، پودر وتابل را در مقدار کمی آب به‌صورت خمیر یکنواخت درآورید، سپس به تانک اضافه کنید و مخزن را کامل کنید. اجازه دهید پمپ مخزن را کاملاً همگن کند.

سم‌پاشی باید در ساعات خنک‌تر روز (صبح زود یا غروب) انجام شود تا تبخیر سریع از سطح برگ کاهش یابد. در صورت بارندگی در کمتر از ۲ تا ۴ ساعت پس از سم‌پاشی، تکرار سم‌پاشی ضروری است.

برای کاربرد خاکی، محلول را با آبیاری قطره‌ای یا شیر بشکه ای در ناحیه ریشه‌دهی اعمال کنید

احتیاط، هشدارها و اختلاط‌پذیری

رورال تی‌اس با اکثر قارچ‌کش‌های رایج و بسیاری از حشره‌کش‌ها قابل اختلاط است، اما استثناهای مهمی وجود دارد:

قارچ‌کش‌هایی که نباید با آن مخلوط شوند: ترکیبات مسی (سولفات مس، اکسی‌کلرور مس، بردو) در صورت اختلاط با pH بالا تجزیه می‌شوند و رسوب ایجاد می‌کنند. گوگرد تر نیز در دماهای بالا با ایپیریدیون واکنش می‌دهد و احتمال سوختگی برگ را افزایش می‌دهد.

در خاک‌های قلیایی (مثل برخی اراضی نجف‌آباد با pH بالای ۸): کاربندازیم در محیط قلیایی سریع‌تر تجزیه می‌شود. توصیه می‌شود pH آب مصرفی را با اسیدکننده‌های مجاز به ۶ تا ۶.۵ برسانید.

فاصله ایمنی تا برداشت: برای محصولات خوراکی حداقل ۱۴ روز قبل از برداشت آخرین سم‌پاشی انجام شود.

حداکثر تعداد کشت آخرین سم‌پاشی انجام شود.

حداکثر تعداد کاربرد: بیش از ۳ بار در ایجاد مقاومت جلوگیری شود. در برنامه مدیریت مقاومت، تناوب با قارچ‌کش‌هایی از گروه تریازول‌ها (مثل تبوکونازول) یا استروبیلورین‌ها (مثل آزوکسی‌استروبین) منطقی‌ترین انتخاب است.

هنگام کار با محصول از دستکش، عینک و ماسک استفاده شود. ظرف خالی را طبق دستورالعمل محلی دفع زائدات کشاورزی دفن یا تحویل دهید.

نتیجه‌گیری

رورال تی‌اس یکی از معدود قارچ‌کش‌هایی است که ترکیب دو ماده با مکانیسم مستقل را در یک بسته ارائه می‌دهد. این ویژگی آن را هم در مدیریت بیماری‌های فعال و هم در پیشگیری از مقاومت قارچی به گزینه‌ای قابل اعتماد تبدیل می‌کند. رعایت دوز صحیح، زمان‌بندی مناسب و تناوب با سایر گروه‌های شیمیایی، ضمانت عملکرد این محصول در طول فصل خواهد بود.

سوالات متداول

۱. آیا رورال تی‌اس برای کنترل بوته‌میری خیار مناسب است؟

بله. ایپیریدیون موجود در آن به‌طور مستقیم روی Rhizoctonia solani و Sclerotinia sclerotiorum که از عوامل اصلی بوته‌میری هستند اثر می‌گذارد. کاربرد خاکی در شروع فصل، پیشگیرانه‌ترین رویکرد است.

۲. چند بار در فصل می‌توان رورال تی‌اس را روی سیب استفاده کرد؟

حداکثر ۳ بار در فصل. برای جلوگیری از مقاومت Venturia inaequalis، در بین این سم‌پاشی‌ها از قارچ‌کش‌های گروه‌های شیمیایی دیگر مثل کاپتان یا مانکوزب استفاده کنید.

۳. آیا رورال تی‌اس برای استفاده در گلخانه مجاز است؟

بله، اما تهویه کافی هنگام سم‌پاشی و حداقل ۴ ساعت فاصله قبل از ورود به گلخانه پس از کاربرد رعایت شود.

۴. آیا رورال تی‌اس با کودهای محلول‌پاشی قابل اختلاط است؟

با اکثر کودهای کلاته و نیترات‌ها سازگار است. از اختلاط با کودهای فسفیت مس یا کودهای با pH خیلی بالا (بیشتر از ۹) پرهیز کنید. همیشه پیش از اختلاط کامل، آزمون جار (jar test) روی نمونه کوچک انجام دهید.

۵. چه مدت پس از سم‌پاشی بارندگی اثر آن را از بین می‌برد؟

اگر در ۲ ساعت اول باران ببارد، احتمال شستشو بالاست و سم‌پاشی باید تکرار شود. پس از ۴ ساعت، جذب اولیه انجام شده و بارندگی معمولاً اثر کمتری دارد.

۶. آیا این محصول برای زعفران استفاده می‌شود؟

بله، کنترل پوسیدگی ریشه و طوقه زعفران ناشی از Rhizoctonia از کاربردهای خاکی رورال تی‌اس است. کاربرد قبل از کاشت پیاز یا در ابتدای فصل رشد توصیه می‌شود.

۷. آیا رورال تی‌اس برای برنج کاربرد دارد؟

بله. بلاست برنج (Pyricularia oryzae) و بیماری غلاف‌سوختگی (Rhizoctonia oryzae) هر دو به ترکیب کاربندازیم پاسخ می‌دهند. در مرحله پنجه‌زنی تا خوشه‌دهی مصرف شود.

۸. چرا پس از چند سال استفاده از کاربندازیم خالص، اسکب سیب‌هایم بدتر شده؟

این مقاومت اکتسابی است. Venturia inaequalis یکی از قارچ‌هایی است که به گروه بنزیمیدازول‌ها سریع مقاومت پیدا می‌کند. رورال تی‌اس با افزودن ایپیریدیون از گروه شیمیایی دیگر، این مشکل را مدیریت می‌کند.

۹. رورال تی‌اس برای انار و خرما هم مؤثر است؟

برای انار در کنترل پوسیدگی میوه (Botrytis) و لکه‌برگی قارچی مفید است. برای خرما، بیماری گندیدگی خوشه (Mauginiella scaettae) را می‌توان با محلول‌پاشی روی خوشه در مرحله گرده‌افشانی کنترل کرد.