زمستان برای همه گیاهها یه معنی نداره. درختی که برگهاش ریخته و رشدش کم شده، با گیاهی که توی گلخونه گرم هنوز داره رشد میکنه یه برنامه کوددهی نمیخواد. پس قبل از خرید کود زمستانه، ببینید گیاه در چه وضعیه. اگه زمین یخزده یا روش برفه، کود رو پخش نکنید؛ ممکنه با آبِ برف از زمین خارج بشه، قبل از اینکه به ریشه برسه. [۱] [۲]
اینجا میخونید چه وقت کوددهی در زمستان به کار میاد و چه وقت باید صبر کنید. برای شناخت انواع کود هم آموزشهای کوددهی رو ببینید.
بهتره بررسی خاک و نیاز باغ رو قبل از یخزدن زمین انجام بدید. راهنمای کوددهی پاییزه کمک میکنه از قبل بدونید برای فصل سرد چه چیزهایی رو باید بررسی کنید.
آیا کوددهی در زمستان برای هر مزرعه و باغ لازم است؟
نه. گیاهی که در زمستان رشد میکنه، ممکنه در همون فصل هم غذا لازم داشته باشه. ولی برای درختی که وارد دوره خواب شده، مقدار و زمان کوددهی فرق میکنه. مثلاً کود نیتروژنی رو باید با زمان نیاز درخت هماهنگ کرد؛ نه اینکه چون دیماه شده، به همه درختها یه مقدار کود بدیم. [۳] [۴]
درخت خزاندار، همیشهسبز و محصول زمستانه چه تفاوتی دارند؟
درختی که برگهاش رو میریزه، در زمستان رشد کمتری داره و زمان بیدارشدن جوانههاش مهمه. درخت همیشهسبز برگهاش رو نگه میداره، ولی این به معنی رشد زیاد در هر سرمایی نیست. کشت زمستانه یا گیاه گلخونه هم ممکنه در حال رشد باشه و برنامه خودش رو لازم داشته باشه. همین تفاوتها باعث میشه کود یه باغ رو برای باغ دیگه تکرار نکنیم. [۳] [۵]
در زمستان کدام کود را انتخاب کنیم؟
| نوع کود | برای چه کاری؟ | حواسمون به چی باشه؟ |
|---|---|---|
| کمپوست یا کود دامیِ خوب پوسیده | اضافهکردن ماده آلی و مقداری غذا به خاکی که نیاز داره. | روی برف، یخ یا زمینی که آب روش راه افتاده پخش نکنید. |
| فسفر و پتاسیم | تأمین این دو ماده، وقتی بررسی خاک نیاز رو نشون میده. | فقط بهخاطر اسم فصل، مقدار بیشتری اضافه نکنید. |
| اوره و منابع نیتروژن | تأمین نیتروژن نزدیک زمانی که گیاه بهش نیاز داره. | اگه خیلی زود و در شرایط نامناسب بدید، بخشی از کود هدر میره. |
| آهن و کودهای کممصرف؛ هیومیک اسید | هر کدوم برای کاربرد خودش؛ رفع کمبود مشخص یا کمک به ریشه. | هیچکدوم درمان عمومی سرمازدگی یا جای سمِ کنترل آفت نیستن. |
اگه بین کودهای نیتروژنی انتخاب میکنید، راهنمای کود اوره رو بخونید. برای پوشاندن زمین با گیاه هم راهنمای کود سبز مفیده. کود سبز اسم یه پودر نیست؛ گیاهی کاشته میشه که به نگهداری و بهترشدن خاک کمک کنه. [۶]
چرا نباید روی برف و خاک یخزده کود بریزیم؟
فرض کنید کود رو روی برف ریختهاید. وقتی برف آب میشه، ممکنه آب روی سطح زمین راه بیفته و کود رو با خودش ببره. در این حالت، پول کود دادهاید ولی ریشه ازش استفاده نکرده؛ حتی ممکنه آب جوی یا رودخونه هم آلوده بشه. کود دامی هم از این موضوع جدا نیست. صبر کنید زمین و هوا برای مصرف مناسب بشن. [۱] [۲] [۷]
کود رو هم به امید اینکه جلوی هر سرمازدگیای رو میگیره نخرید. نوع گیاه، شرایط آبوهوا و مراقبت در برابر سرما مهمن. نیتروژن در زمان نامناسب حتی میتونه رشد نرم و تازهای ایجاد کنه که در برابر سرما آسیبپذیرتره. [۴]
قبل از مصرف کود در زمستان، این موارد را چک کنید
- گیاه هنوز رشد میکنه یا وارد دوره خواب و کمرشدی شده؟
- قبلاً چه کودهایی دادهاید و خاک واقعاً به چی نیاز داره؟
- زمین برفی، یخزده، خیلی خیس یا در مسیر جریان آب نیست؟
- روش و مقدار مصرف محصول برای همین گیاه و شرایط روشنه؟
- اگه کود دامی میخرید، خوب پوسیده و برای کاربرد موردنظر مناسبه؟
کود سهبیست نیتروژن، فسفر و پتاسیم داره. اگه گیاه به هر سه نیاز داشته باشه و زمان مصرف مناسب باشه، میتونه یکی از گزینهها باشه. ولی کلمه «تقویتی» روی بسته، دلیل کافی برای کوددادن به درخت خواب یا زمین یخزده نیست.
پرسشهای متداول دربارهٔ کوددهی زمستانی
آیا درختِ خواب زمستانی را باید حتماً کود داد؟
نه. باید با نوع درخت، وضعیت خاک و برنامه فصل رشد تصمیم بگیرید. فقط از روی بیبرگبودن درخت نمیشه فهمید که الان کود لازم داره یا نه.
آیا میتوان کود را پیش از بارش برف پخش کرد؟
اگه برف در پیشه، خاک یخزده یا خطر شستهشدن کود وجود داره، مصرف رو عقب بندازید. برف لزوماً کود رو به ریشه نمیرسونه.
آیا کود دامی زمستانه جلوی فرسایش را میگیرد؟
بهخودیخود نه. پوشش گیاهی و نگهداری بقایای مناسب روی زمین به حفظ خاک کمک میکنن. کود دامی روی برف ممکنه خودش هم شسته بشه.
بهترین کود برای مقاومت به سرما چیست؟
یه کودِ مناسب همه گیاهها نداریم که جلوی هر سرمازدگیای رو بگیره. کمبود واقعی رو برطرف کنید، ولی مراقبت در برابر سرما رو جداگانه انجام بدید. بیشترکردن کود، جای محافظت مناسب رو نمیگیره.
منابع برای بررسی بیشتر
- دانشگاه مینهسوتا: کود روی برف و خاک یخزده نریزید
- دانشگاه مینهسوتا: خطر کود دامی روی خاک یخزده
- دانشگاه ایالتی اورگن: زمانبندی نیتروژن در درختان
- دانشگاه ایالتی اورگن: کوددهی درخت و خطر رشد دیرهنگام
- دانشگاه مینهسوتا: زمان کوددهی درختان همیشهسبز
- دانشگاه مینهسوتا: گیاه پوششی، فرسایش و نیتروژن
- دانشگاه مینهسوتا: خطرهای کاربرد خیلی زود کود
