کیمیاکشت |
کنترل طیف وسیع علفهای هرز باریکبرگ و پهنبرگ یکساله پیش از سبز شدن ماندگاری کافی در خاک برای حفاظت در دوره بحرانی رقابت سمیت پایین برای انسان و پستانداران سازگاری با تناوب زراعی متداول در مزارع پنبه، سویا و چغندرقند قابلیت اختلاط با کلریدازون برای افزایش طیف کنترل در چغندرقند
سم علفکش تریفلورالین (ترفلان) آریا شیمی؛ راهنمای کامل مصرف
کشاورزی که یکبار با انبوه تاجخروس، پیچک و یولاف وحشی در مزرعه سویا یا لوبیای خود دستوپنجه نرم کرده باشد، میداند که هر روز تأخیر در کنترل علف هرز یعنی افت مستقیم عملکرد. تریفلورالین، با نام تجاری ترفلان، سالهاست که به عنوان یکعتمدترین علفکشهای پیش از کاشت در مزارع ایران شناخته میشود. این مقاله راهنمای عملی مصرف فرمولاسیون ۴۸٪ امولسیونپذیر (EC) شرکت آریا شیمی را به صورت کامل و مستند ارائه میدهد.
فرمول شیمیایی، آنالیز و فرمولاسیون
ماده مؤثره تریفلورالین با فرمول شیمیایی $\text{C}_{13}\text{H}_{16}\text{F}_{3}\text{N}_{3}\text{O}_{4}$ و وزن مولکولی ۳۳۵.۲۸ گرم بر مول، متعلق به گروه دینیتروآنیلینها (Dinitroanilines) است. این گروه از علفکشها به دلیل پایداری نسبی در خاک و جذب از طریق ریشهچه و ساقهچه، در کنترل علفهای هرز پیش از رویش جایگاه ویژهای دارند.
فرمولاسیون محصول آریا شیمی: امولسیونپذیر ۴۸٪ (EC 48%)
ماندگاری در خاک: ۵۷ تا ۱۲۶ روز بسته به دما، رطوبت و بافت خاک
سمیت حاد: $LD_{50}$ خوراکی در موش بیش از ۵۰۰۰ میلیگرم بر کیلوگرم (کمخطر)
فشار بخار: بالا، به همین دلیل فرار بودن آن در دمای بالا مستلزم اختلاط فوری با خاک است
مکانیسم اثر
تریفلورالین با مهار پلیمریزاسیون توبولین، تشکیل میکروتوبولهای دوک تقسیم سلولی را در حین میتوز متوقف میکند. نتیجه مستقیم این اثر، توقف تقسیم سلولی در ریشهچه و ساقهچه گیاهچه علف هرز در اوایل جوانهزنی است.
مراحل اثرگذاری به ترتیب:
یک ـ جذب ماده مؤثره از طریق ریشهچه و ساقهچه در حال جوانهزنی در داخل خاک.
دو ـ ورود به سلولهای مریستمی انتهای ریشه و ساقه.
سه ـ اتصال به توبولین و جلوگیری از تشکیل دوک تقسیم سلولی.
چهار ـ توقف کامل میتوز، تورم ریشهچه و ایجاد ریشههای ضخیم کوتاه.
پنج ـ مرگ گیاهچه پیش از خروج از خاک یا بلافاصله پس از سبز شدن.
نکته کلیدی آن است که این علفکش بر علفهای هرز سبزشده تأثیر ندارد. اثربخشی آن تماماً به جذب پیش از رویش وابسته است.
موارد استفاده و مزایا
تریفلورالین طیف گستردهای از علفهای هرز باریکبرگ و پهنبرگ یکساله را کنترل میکند. گونههای مهم تحت کنترل شامل تاجخروس، سلمهتره، پیچک صحرایی، یولاف وحشی، اویارسلام، خردل وحشی و چند گونه دیگر باریکبرگ سطحیرو میشوند.
محصولات مجاز ثبتشده در ایران و میزان مصرف توصیهشده:
پنبه: ۲ تا ۳ لیتر در هکتار، قبل از کاشت، مخلوط با خاک به عمق ۸ تا ۱۰ سانتیمتر.
چغندرقند: ۲ تا ۲.۵ لیتر در هکتار، بعد از تنک، معمولاً همراه با ۴ تا ۵ لیتر کلریدازون.
آفتابگردان: ۱.۵ تا ۲.۵ لیتر در هکتار، قبل از کاشت، مخلوط با خاک.
سویا: ۱.۵ تا ۲.۵ لیتر در هکتار، قبل از کاشت، مخلوط با خاک.
لوبیا و سایر حبوبات: ۱ تا ۲ لیتر در هکتار.
این علفکش در کل هکتار.
این علفکش در کلزا، هویج، گوجهفرنگیلرنگ، زیره سبز و حنا نیز با مجوز سازمان حفظ نباتات کاربرد دارد.
بهترین زمان مصرف
تریفلورالین یک علفکش کاملاً پیشرویشی است. زمان طلایی مصرف، دورهای است که خاک آماده کاشت شده، رطوبت کافی دارد، ولی هنوز نه بذر محصول اصلی کاشته شده و نه علف هرزی سبز کرده است. توصیه میشود سمپاشی در ساعات خنک روز، ترجیحاً صبح زود یا بعدازظهر اواخر وقت، انجام شود تا از تبخیر سریع ماده مؤثره جلوگیری شود. در فصل تابستان و در مناطق گرم ایران مانند جنوب و اصفهان، تأخیر در اختلاط حتی ۳۰ دقیقه میتواند بخش قابل توجهی از ماده مؤثره را به هدر دهد.
میزان مصرف
مقدار مصرف وابسته به بافت خاک است:
خاکهای سبک و شنی (مشابه شرایط نجفآباد): ۱.۵ تا ۲ لیتر در هکتار. در این بافتها، خطر آبشویی بیشتر و خطر گیاهسوزی بالاتر است، پس دوز باید پایینتر باشد.
خاکهای متوسط و لومی: ۲ تا ۲.۵ لیتر در هکتار.
خاکهای سنگین و رسی: ۲.۵ تا ۳ لیتر در هکتار (فقط برای پنبه).
مقدار آب حامل: ۳۰۰ تا ۶۰۰ لیتر در هکتار، متناسب با تجهیزات سمپاشی و تراکم پوشش گیاهی.
روش مصرف
این علفکش به هیچ وجه نباید روی سطح خاک باقی بماند. سه مرحله اجرا الزامی است:
مرحله اول ـ سمپاشی سطحی: با سمپاش بومدار پشت تراکتوری یا سمپاش پشتی با نازل پهنپاش (T-Jet یا Flat-Fan)، محلول آمادهشده را به طور یکنواخت روی سطح خاک پاشید.
مرحله دوم ـ اختلاط فوری با خاک: در کمتر از ۳۰ دقیقه پس از سمپاشی، با دیسک یا فرز خاک تا عمق ۵ تا ۱۰ سانتیمتر اختلاط انجام دهید. این مرحله از تبخیر ماده مؤثره جلوگیری میکند و یکنواختی توزیع در پروفیل خاک را تضمین مینماید.
مرحله سوم ـ کاشت: ۱ تا ۵ روز پس از اختلاط، کاشت بذر محصول اصلی انجام شود.
رطوبت خاک باید در حد ظرفیت زراعی باشد. کاربرد در خاک خشک به شدت اثربخشی را کاهش میدهد.
احتیاط، هشدارها و اختلاطپذیری
فرار بودن ماده مؤثره: تریفلورالین فشار بخار بالایی دارد. تأخیر در اختلاط با خاک، مستقیماً با افت اثربخشی همراه است. در دمای بالای ۳۵ درجه سانتیگراد، این تبخیر تشدید میشود.
خطر گیاهسوزی در خاک شنی: در خاکهای سبک، حتماً دوز را به پایینترین توصیهشده برسانید. ریشههای محصول اصلی در خاک شنی در تماس مستشههای محصول اصلی در خاک شنی در تماس مستقیمتری با ماده مؤثره قرار میگیرند از کاشت گندم، جو، برنج، ذرت و چغندرقند (به تنهایی) بلافاصله پس از یک فصل کاربرد تریفلورالین خودداری کنید. ماندگاری ۶۰ تا ۱۲۰ روزه در خاک میتواند روی محصول بعدی اثر بگذارد.
اختلاطپذیری: تریفلورالین با کلریدازون در چغندرقند سازگار است و به صورت رسمی توصیه میشود. اختلاط با سایر علفکشها باید پیش از استفاده از آزمایش جار (Jar Test) تأیید شود. از اختلاط با کودهای اسیدی، ترکیبات مسی و محصولاتی با pH بسیار بالا یا پایین پرهیز کنید.
محافظت فردی: حین سمپاشی از دستکش، ماسک، عینک و لباس محافظ استفاده کنید. سمپاشی در باد توصیه نمیشود.
ذخیرهسازی: دور از دسترس کودکان، در دمای بین ۵ تا ۳۵ درجه سانتیگراد و دور از منابع حرارتی نگهداری شود.
خرید آنلاین
اگر به دنبال تهیه سم علفکش تریفلورالین (ترفلان) آریا شیمی ۱ لیتری هستید، میتوانید با اطمینان از فروشگاه اینترنتی کیمیاکشت به نشانی kimiakesht.com خرید کنید؛ محصول اصل، ارسال سریع و مشاوره تخصصی رایگان.
نتیجهگیری
تریفلورالین در جایگاه یک علفکش پیشرویشی با سابقه طولانی در کشاورزی ایران، ابزاری قابل اعتماد برای کنترل طیف گستردهای از علفهای هرز مزارع صنعتی و حبوبات است. رعایت سه اصل ـ زمانبندی دقیق، اختلاط فوری با خاک، و دوز متناسب با بافت زمین ـ تفاوت میان موفقیت کامل و هدررفت هزینه را رقم میزند. فرمولاسیون آریا شیمی با استاندارد EC 48% یکی از گزینههای ثبتشده و قابل دسترس در بازار کشاورزی ایران است.
سوالات متداول
سوال ۱: آیا میتوان تریفلورالین را پس از سبز شدن علفهای هرز مصرف کرد؟
پاسخ: خیر. این علفکش فقط در مرحله پیش از رویش اثرگذار است. روی علفهای هرز سبزشده هیچ تأثیری ندارد و مصرف آن در این مرحله اتلاف هزینه محسوب میشود.
سوال ۲: چرا باید تریفلورالین را فوراً با خاک مخلوط کرد؟
پاسخ: به دلیل فشار بخار بالا، ماده مؤثره در مواجهه با هوا و تابش آفتاب به سرعت تبخیر میشود. اختلاط فوری تا عمق ۵ تا ۱۰ سانتیمتر، هم از تبخیر جلوگیری میکند و هم ماده مؤثره را در ناحیه جوانهزنی علفهای هرز مستقر میسازد.
سوال ۳: در خاکهای شنی نجفآباد چه دوزی توصیه میشود؟
پاسخ: در خاکهای سبک و شنی، مقدار مصرف باید به ۱.۵ تا ۲ لیتر در هکتار محدود شود. دوز بالاتر در این خاکها خطر گیاهسوزی محصول اصلی را افزایش میدهد.
سوال ۴: چه مدت پس از مصرف میتوان محصول بعدی را کاشت؟
پاسخ: ماندگاری تریفلورالین در خاک ۵۷ تا ۱۲۶ روز است. برای محصولات حساس مانند گندم، جو و ذرت، کاشت در همان فصل زراعی توصیه نمیشود.
سوال ۵: آیا تریفلورالین برای لوبیا مجاز است؟
پاسخ: بله. لوبیا از محصولات مجاز این علفکش است و مقدار توصیهشده ۱ تا ۲ لیتر در هکتار، قبل از کاشت و مخلوط با خاک میباشد.
سوال ۶: آیا ترفلان برای کنترل علفهای هرز چندساله مناسب است؟
پاسخ: نه به تنهایی. تریفلورالین عمدتاً علفهای هرز یکساله را کنترل میکند. گونههای چندساله با سیستم ریشهای عمیق از گزند این علفکش در امان هستند.
سوال ۷: در صورت بارندگی شدید پس از مصرف چه اتفاقی میافتد؟
پاسخ: اگر اختلاط با خاک انجام شده باشد، بارندگی متوسط مشکلی ایجاد نمیکند. بارندگی شدید و رواناب میتواند سبب آبشویی ماده مؤثره به اعماق خاک و کاهش اثربخشی شود.
سوال ۸: آیا مصرف تریفلورالین در گلخانه امکانپذیر است؟
پاسخ: به دلیل تهویه ناکافی گلخانه و تجمع بخار ماده مؤثره، مصرف در فضای بسته توصیه نمیشود و میتواند خطرات بهداشتی جدی ایجاد کند.
سوال ۹: آیا ترفلان با علفکش کلریدازون قابل اختلاط است؟
پاسخ: بله. اختلاط تریفلورالین با کلریدازون در مزارع چغندرقند به عنوان یک ترکیب توصیهشده رسمی شناخته میشود و طیف کنترل علف هرز را به طور چشمگیری گسترش میدهد.
سوال ۱۰: آیا میتوان از سمپاش پشتی برای مصرف این علفکش استفاده کرد؟
پاسخ: در سطوح کوچک بله، با شرط استفاده از نازل پهنپاش و پوشش یکنواخت. برای مزارع بزرگ، سمپاش بومدار پشت تراکتوری یکنواختی بهتری ایجاد میکند و تأخیر در اختلاط با خاک را به حداقل میرساند.
نقد و بررسی وجود ندارد.