کیمیاکشت |
حرکت ترانسلامینار در برگ برای کنترل کنههای پنهان در لایههای داخلی اثر سریع فلجکننده که ظرف ۲۴ ساعت از تغذیه کنه شروع میشود منشاء بیولوژیک از تخمیر میکروبی با ماندگاری مطلوب در محیط سازگاری با اکثر برنامههای IPM در صورت رعایت دوره کارنس طیف اثر گسترده روی کنههای تارتن، سرخ اروپایی و کنه زنگ مرکبات
ابامکتین خرز سم | کنهکش قوی برای باغات و مزارع ایران
هر باغداری که تابستان را در باغ گذرانده، میداند کنه تارتن دو لکهای چه سرعتی در تخریب دارد. برگها زرد میشوند، کیفیت میوه سقوط میکند، و تا مرحله تشخیص درست، بخشی از فصل از دست رفته است. ابامکتین دقیقاً برای همین لحظه ساخته شده؛ ترکیبی که در غلظتهای بسیار پایین، جمعیت کنه را در کمترین زمان ممکن به زیر آستانه خسارت میرساند.
فرمول شیمیایی و آنالیز محصول
ابامکتین (Abamectin) ترکیبی است از دو ایزومر طبیعی B1a (حدود ۸۰ درصد) و B1b (حدود ۲۰ درصد)، که از تخمیر باکتری خاکزی Streptomyces avermitilis به دست میآید. فرمول مولکولی ترکیب اصلی B1a برابر C48H72O14 با وزن مولکولی ۸۷۳ گرم بر مول است.
محصول خرز سم معمولاً در فرمولاسیون امولسیونپذیر (EC) با غلظت فعال ۱/۸ درصد عرضه میشود. حلالهای آلی و امولسیفایرهای مناسب در فرمولاسیون EC باعث میشوند ماده فعال بهسرعت در آب پخش شود و قطرات ریز اسپری را بهخوبی پوشش دهد.
مکانیسم اثر
ابامکتین از خانواده آوِرمکتینها و گروه IRAC کد ۶ (تقویتکنندههای کانال کلریدی با واسطه گلوتامات) است. مسیر اثرگذاری آن به این ترتیب پیش میرود:
ابتدا ماده فعال از طریق تماس مستقیم با بدن کنه یا از راه گوارش وارد سیستم عصبی میشود. سپس با اتصال به کانالهای کلریدی کنترلشونده توسط گلوتامات در سلولهای عصبی و عضلانی، جریان یون کلر را بهصورت غیرطبیعی افزایش میدهد. این جریان ورودی کلر موجب هایپرپلاریزاسیون غشای سلولی میشود و عملاً آکسونهای عصبی را از ارسال پیام باز میدارد. نتیجه، فلج عضلانی پیشرونده است که ظرف چند ساعت پس از تماس آغاز و طی یک تا دو روز به مرگ کنه ختم میشود.
نکته مهم این است که ابامکتین اثر تخمکشی مستقیمی ندارد؛ اما تخمهای گذاشتهشده توسط مادگیهای آلوده اغلب از نظر قابلیت زندگی ضعیف میشوند. به همین دلیل چرخه جمعیت کنه در دو تا سه هفته پس از سمپاشی بهطور محسوسی افت میکند.
موارد استفاده و مزایا
ابامکتین در کنترل طیف گستردهای از آفات کارایی دارد، اما در باغات ایران بیشترین کاربرد آن برای:
کنه تارتن دو لکهای (Tetranychus urticae) در مو، توتفرنگی، خیار و لوبیا
کنه سرخ اروپایی (Panonychus ulmi) در سیب، گلابی، گوجهفرنگی و آلو
کنه زنگ مرکبات (Phyllocoptruta oleivora) در باغات پرتقال و لیمو
کنه پسته (Cenopalpus irani) در باغات پسته استانهای مرکزی و کرمان
مزیت رقابتی این ترکیب نسبت به اغلب کنهکشهای شیمیایی متداول، حرکت ترانسلامینار آن در بافت برگ است. ماده فعال پس از اسپری، بهصورت محدود از سطح برگ به لایههای داخلی نفوذ میکند و کنههایی را که روی سطح زیرین برگ تغذیه میکنند نیز در معرض قرار میدهد. این خاصیت در شرایط باغات با پوشش متراکم، که اسپری کامل سطح زیرین برگ دشوار است، اهمیت ویژهای پیدا میکند.
بهترین زمان مصرف
اثربخشی ابامکتین مستقیماً با دمای محیط رابطه دارد. بهترین پنجره مصرف زمانی است که:
دمای هوا بین ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد باشد
جمعیت کنه در مرحله پوره و بالغ فعال باشد، نه در پیک تخمگذاری
در صبح زود یا اواخر بعدازظهر که آفتاب مستقیم و تبخیر سریع مانع رسیدن کافی محلول به برگها نمیشود
در مناطق گرمسیری مثل جنوب ایران، سمپاشی در دمای بالاتر از ۳۵ درجه توصیه نمیشود؛ تبخیر سریع محلول اثربخشی را پایین میآورد و احتمال سوختگی برگ در گیاهان حساس افزایش مییابد.
میزان مصرف
محلولپاشی در درختان میوه و تاک: ۰/۵ تا ۱ میلیلیتر در هر لیتر آب (معادل ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیلیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب)
صیفیجات و توتفرنگی: ۰/۵ میلیلیتر در لیتر آب
مصرف در هکتار: با توجه به حجم آب مصرفی در هر باغ، بین ۰/۵ تا ۱ لیتر محصول در هکتار
در باغات سیب و گلابی با پوشش تراکم بالا، بهتر است از دوز کامل یک میلیلیتر در لیتر استفاده شود تا نفوذ به لایههای داخلی تاج کافی باشد.
روش مصرف
روش اصلی استفاده از ابامکتین محلولپاشی برگی است. ابتدا نیمی از آب مخزن سمپاش را پر کنید، دوز محاسبهشده ابامکتین را اضافه کنید، خوب هم بزنید، سپس بقیه آب را اضافه کرده و دوباره مخلوط کنید. سمپاش را روی فشار متوسط تنظیم کنید تا قطرات ریز و یکنواخت تولید شود. پوشش کامل سطح زیرین برگها که محل اصلی تغذیه و تخمگذاری کنه است، ضروری است.
در شرایط آلودگی بسیار سنگین، تکرار سمپاشی با فاصله ۱۰ تا ۱۴ روز توصیه میشود. برای مدیریت مقاومت، از چرخش با کنهکشهای با گروه IRAC متفاوت (مانند اسپیرومسیفن از گروه ۲۳ یا هگزیتیازوکس از گروه ۱۰) استفاده کنید.
احتیاط، هشدارها و اختلاطپذیری
ابامکتین با اکثر حشرهکشها و قارچکشهای رایج قابل اختلاط است، اما پیش از اختلاط همیشه یک آزمون جار ساده انجام دهید. مواردی که باید با احتیاط بیشتری بررسی شوند:
قارچکشهای قلیایی مثل بردوفیکس در pH بالا میتوانند پایداری فرمولاسیون را کاهش دهند
ترکیبات حاوی روغنهای معدنی در صورت اختلاط با ابامکتین در دمای بالا، احتمال فیتوتوکسیسیتی را بالا میبرند
نکات ایمنی مهم:
ابامکتین برای زنبور عسل و دشمنان طبیعی کنه (بهخصوص کنه شکارگر Phytoseiulus persimilis) سمیت بالایی دارد؛ سمپاشی نزدیک به کندو و در زمان گلدهی ممنوع است. دوره کارنس (PHI) در درختان میوه ۱۴ روز و در سبزیجات ۷ روز است. هنگام سمپاشی از لباس محافظ، دستکش و عینک استفاده کنید.
سوالات متداول
۱. ابامکتین روی چه آفاتی علاوه بر کنه اثر دارد؟
ابامکتین روی برخی حشرات جونده و مکنده مانند لارو مگسهای مینوز برگ (Liriomyza spp.) و برخی گونههای تریپس نیز فعالیت دارد، اما ثبت رسمی و کاربرد اصلی آن در ایران برای کنه است.
۲. آیا ابامکتین در آبوهوای گرم اصفهان هم اثر میکند؟
بله، اما سمپاشی باید صبح زود یا بعد از غروب انجام شود. در دمای بالای ۳۵ درجه، تبخیر سریع قطرات اثربخشی را کم میکند.
۳. چرا بعد از سمپاشی با ابامکتین هنوز کنه میبینم؟
ابامکتین تخمکش نیست. تخمهای موجود پس از سمپاشی هچ میشوند؛ پورههای تازهخارجشده از راه تغذیه از برگهای تیمارشده در معرض ماده فعال قرار میگیرند و طی چند روز کنترل میشوند. اگر جمعیت ادامه داشت، تکرار سمپاشی با فاصله ۱۴ روز ضروری است.
۴. آیا میتوانم ابامکتین را با قارچکش مسدار مخلوط کنم؟
با احتیاط. مس هیدروکساید و فرآوردههای مبتنی بر مس اغلب pH بالایی دارند و ممکن است پایداری ابامکتین را کاهش دهند. قبل از مخلوط کردن آزمون جار انجام دهید.
۵. دوره کارنس ابامکتین در انگور چقدر است؟
برای انگور و اکثر درختان میوه، دوره کارنس ۱۴ روز توصیه میشود. برداشت قبل از این مدت مجاز نیست.
۶. آیا ابامکتین در سیستم آبیاری قطرهای قابل استفاده است؟
خیر. ابامکتین به شدت به ذرات خاک جذب میشود و از طریق آبیاری به ریشه و بافت گیاهی نمیرسد. روش موثر فقط محلولپاشی برگی است.
۷. چند بار در فصل میتوان از ابامکتین استفاده کرد؟
حداکثر دو بار در فصل توصیه میشود. استفاده مکرر بدون چرخش گروه حشرهکشی، خطر انتخاب جمعیتهای مقاوم را بالا میبرد.
۸. ابامکتین برای زنبور عسل چقدر خطرناک است؟
سمیت آن برای زنبور عسل بالاست. هرگز در زمان گلدهی و در مجاورت کندو سمپاشی نکنید. ابامکتین پس از خشک شدن روی برگ، سمیت تماسی آن برای زنبور کاهش مییابد.
۹. آیا ابامکتین روی پسته کارایی کافی دارد؟
بله. کنه پسته (Cenopalpus irani) نسبت به ابامکتین حساسیت خوبی نشان میدهد. سمپاشی در اوایل فصل فعالیت کنه، پیش از اینکه جمعیت به پیک برسد، بهترین نتیجه را میدهد.
۱۰. تفاوت ابامکتین با اِمامکتین بنزوات چیست؟
هر دو از خانواده آورمکتین هستند اما ساختار شیمیایی متفاوتی دارند. امامکتین بنزوات (مثل پروکلیم) اثر بهتری روی لپیدوپترا (کرمها) دارد و دوز مصرفی آن پایینتر است. ابامکتین اولویت اصلیاش کنه و مینوز برگ است.
برای تهیه ابامکتین خرز سم نیملیتری با قیمت مناسب و ارسال سریع به سراسر کشور، میتوانید مستقیم از فروشگاه اینترنتی کیمیاکشت خرید کنید
نقد و بررسی وجود ندارد.