کیمیاکشت |
اثر چهارگانه روی تمام مراحل زندگی کنه در یک مصرف کنترل جمعیتهای کنه مقاوم به آبامکتین و ارگانوفسفرهها حفظ حشرات مفید و کنههای شکارگر طبیعی در باغ دوره کارنس کوتاه برای محصولات زودرس مثل توتفرنگی فرمولاسیون SC با چسبندگی مناسب و پراکندگی یکنواخت در آب
بیفنازیت (فلورومایت) کاوش ۲۵۰ سیسی؛ راهحل قطعی برای کنترل کنه در باغات ایران
یک روز صبح وارد باغ میشوید و میبینید برگهای درختان خرما یا مرکبات حالتی برنزی و نقرهای گرفتهاند. حاشیه برگها خشک شده، رشد شاخههای جوان متوقف شده و روی سطح زیرین برگها یک تارتنیدگی ظریف به چشم میخورد. این نشانههای کلاسیک تجمع جمعیت کنه تارعنکبوتی است. تجربه سالها کار در باغات اصفهان نشان میدهد که وقتی جمعیت کنه از آستانه زیاناقتصادی عبور میکند، باغدار فرصت کمی برای واکنش دارد. در این موقعیت است که بیفنازیت (فلورومایت) کاوش، بهعنوان یک کنهکش تخصصی با مکانیسم اثر ویژه، ارزش واقعی خود را نشان میدهد.
فرمول شیمیایی، آنالیز و روش ساخت
ماده مؤثره این محصول بیفنازیت با نام علمی Bifenazate و فرمول شیمیایی C17H20N2O3 است. این ترکیب از گروه شیمیایی هیدرازین کربوکسیلاتها (Hydrazinecarboxylate) به شمار میرود. فرمولاسیون کاوش ۲۵۰ سیسی بهصورت سوسپانسیون کنسانتره (SC یا Suspension Concentrate) با ۳۶/۴ درصد ماده مؤثره ارائه میشود. در فرآیند ساخت، ماده مؤثره بیفنازیت همراه با امولسیفایرها، پایدارکنندههای پلیمری، ضد کف و آب دیونیزه به شکل سوسپانسیون یکنواخت درمیآید. این فرمولاسیون پراکندگی ذرات را در آب بهبود میدهد و چسبندگی مناسبی به سطح برگ فراهم میکند.
مکانیسم اثر
بیفنازیت از نظر گروه مقاومتی در کد IRAC گروه ۲۵ قرار دارد و روی میتوکندری کنهها عمل میکند. این ترکیب با مهار کمپلکس سوم زنجیره انتقال الکترون (Complex III یا Cytochrome bc1 complex)، تولید ATP را در سلولهای کنه متوقف میسازد. کمبود انرژی سلولی منجر به فلجشدن تدریجی کنه میشود.
نکته مهم در مکانیسم اثر این است که بیفنازیت بهصورت پیشدارو (Prodrug) عمل میکند؛ یعنی در بدن کنه متابولیزه شده و بهشکل فعال خود، یعنی بیفنازیت دیمتیل، تبدیل میشود. این ویژگی انتخابپذیری بالای آن نسبت به حشرات مفید از جمله کنههای شکارگر را توضیح میدهد.
فلورومایت روی تمام مراحل زندگی کنه تارعنکبوتی تأثیر میگذارد. تخمکشی، لاروکشی، پورهکشی و حشرهکشی در یک محصول ادغام شده است. این طیف گسترده اثر یکی از دلایل اصلی انتخاب این سم توسط باغداران حرفهای است.
موارد استفاده و مزایا
بیفنازیت (فلورومایت) کاوش برای کنترل طیف گستردهای از گونههای کنه مناسب است:
کنه تارعنکبوتی دولکهای (Tetranychus urticae) روی توتفرنگی، خیار، لوبیا، بادمجان و طالبی از مهمترین هدفهای این محصول است. کنه تارعنکبوتی اروپایی (Panonychus ulmi) در باغات سیب، گلابی، آلو، شلیل و گردو نیز با این محصول بهخوبی کنترل میشود. کنه قرمز مرکبات (Panonychus citri) و کنه زنگزای مرکبات (Phyllocoptruta oleivora) روی درختان مرکبات هم در محدوده اثر بیفنازیت قرار دارند.
مزیت اصلی این سم نسبت به پایرتروئیدها و ارگانوفسفرهها در این است که جمعیتهای کنه که به کنهکشهای معمول مقاومت پیدا کردهاند، هنوز به بیفنازیت حساس هستند. این موضوع در باغات مناطقی نظیر نجفآباد، جرقویه، برخوار و کاشان که تاریخ طولانی مصرف آبامکتین و دیکوفول دارند، اهمیت ویژهای مییابد.
بهترین زمان مصرف
زمان طلایی مصرف فلورومایت اوایل فصل بهار، پیش از انفجار جمعیت کنه است. در بهار که دما به بازه ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد میرسد و جمعیت کنه در مرحله تخم و لارو اول قرار دارد، مصرف این سم بیشترین بازدهی را دارد. در باغات مرکبات استان اصفهان، بهترین تایمینگ اواخر اسفند و اوایل فروردین است، پیش از گرمشدن هوا. برای توتفرنگی و خیار، مصرف در اوایل فصل رویش و قبل از ورود به مرحله گلدهی توصیه میشود. در صورت نیاز به تکرار، فاصله دو نوبت مصرف نباید کمتر از ۲۱ روز باشد.
میزان مصرف
برای محلولپاشی برگی، دوز استاندارد بیفنازیت (فلورومایت) کاوش ۰/۵ تا ۱ میلیلیتر در لیتر آب است. این مقدار معادل ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیلیتر در هزار لیتر محلول میشود.
برای درختان مرکبات و سیب با تاج بزرگ، دوز ۱ میلیلیتر در لیتر توصیه میشود. برای توتفرنگی، خیار و سبزیجات دوز ۰/۵ تا ۰/۷ میلیلیتر در لیتر کافی است. حجم آب مصرفی در هکتار بسته به نوع محصول، شکل تاج و روش سمپاشی بین ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ لیتر متغیر است.
روش مصرف
محلولپاشی برگی تنها روش مصرف توصیهشده برای بیفنازیت است. آبیاری تحت فشار (آبیاری قطرهای یا غرقابی) با این محصول توصیه نمیشود زیرا ماده مؤثره برای جذب از طریق ریشه طراحی نشده است.
در هنگام محلولپاشی، پوشش کامل سطح زیرین برگها اهمیت حیاتی دارد چون کنههای تارعنکبوتی عمدتاً روی سطح تحتانی برگ زندگی میکنند. مصرف صبح زود یا غروب، پرهیز از محلولپاشی در گرمای شدید روز (بالای ۳۵ درجه)، و استفاده از نازلهای مخروطی توخالی برای پوشش بهتر توصیه میشود. در شرایط آب و هوایی نجفآباد و مناطق مشابه با رطوبت پایین، رعایت این نکته از تبخیر سریع محلول جلوگیری میکند.
احتیاط، هشدارها و اختلاطپذیری
بیفنازیت با اغلب حشرهکشها و قارچکشهای رایج سازگار است. با اینحال، اختلاط با ترکیبات قلیایی مانند بردوفیکس و مایع بردو به دلیل pH بالا توصیه نمیشود. اختلاط با گوگرد امولسیونپذیر (Wettable Sulfur) نیز ممکن است به برگها آسیب فیزیکی وارد کند، خصوصاً در دمای بالای ۳۰ درجه.
از مصرف این محصول در دوره گلدهی درختان پرهیز کنید زیرا ممکن است روی زنبورها و حشرات گردهافشان اثر داشته باشد. دوره کارنس (PHI) این محصول برای مرکبات ۷ روز و برای توتفرنگی ۳ روز است. به دلیل اینکه مکانیسم اثر بیفنازیت منحصربهفرد است، برای مدیریت مقاومت توصیه میشود بیش از دو نوبت در یک فصل از این ماده مؤثره استفاده نکنید و با کنهکشهایی از گروههای مختلف IRAC تناوب داشته باشید.
هنگام کار با این محصول دستکش نیتریل، عینک محافظ و ماسک تنفسی استفاده کنید. محلول را از غذا، آب و دسترس کودکان دور نگه دارید.
سوالات متداول
۱. آیا بیفنازیت روی کنههایی که به آبامکتین مقاوم شدهاند هم اثر دارد؟
بله. بیفنازیت با گروه مقاومتی IRAC 25 مکانیسم اثر کاملاً متفاوتی از آبامکتین (گروه IRAC 6) دارد. جمعیتهایی که به آبامکتین مقاومت پیدا کردهاند، معمولاً به بیفنازیت حساس میمانند.
۲. فلورومایت روی تخم کنه هم مؤثر است؟
بله. یکی از مزیتهای مهم این ترکیب تخمکشی قوی آن است. اثر روی تخم، لارو، پوره و حشره بالغ باعث میشود با یک بار مصرف، چرخه زندگی کنه بهطور کامل قطع شود.
۳. آیا میتوان فلورومایت را با روغن ولک مخلوط کرد؟
این اختلاط در بیشتر موارد مشکلی ایجاد نمیکند، اما پیش از مصرف گسترده حتماً آزمون سازگاری (جار تست) انجام دهید. مخلوط روغن و فلورومایت در دمای زیر ۱۵ درجه بهتر جواب میدهد.
۴. دوره کارنس بیفنازیت در توتفرنگی چقدر است؟
دوره کارنس برای توتفرنگی ۳ روز است. برای مرکبات این عدد به ۷ روز میرسد. رعایت این بازه برای سلامت مصرفکننده و جلوگیری از باقیمانده سم ضروری است.
۵. آیا این محصول برای زنبور عسل خطرناک است؟
بیفنازیت نسبت به زنبور عسل سمیت نسبتاً پایینی دارد، اما مصرف در دوره گلدهی کامل توصیه نمیشود. محلولپاشی را در ساعات اوایل صبح یا غروب که فعالیت زنبور کمتر است انجام دهید.
۶. چند نوبت در سال میتوان از فلورومایت استفاده کرد؟
برای مدیریت مقاومت، حداکثر دو نوبت در یک فصل و با تناوب مکانیسم اثر توصیه میشود. استفاده بیشتر خطر ایجاد مقاومت را افزایش میدهد.
۷. آیا این سم برای خاکهای شنی مثل نجفآباد مشکل آفرین است؟
خیر. بیفنازیت از طریق برگ عمل میکند و به خاک نفوذ نمیدهد. در خاکهای شنی که آبشویی زیاد است، این ویژگی یک مزیت محسوب میشود.
۸. اگر بعد از سمپاشی باران ببارد چه اتفاقی میافتد؟
اگر باران ظرف ۲ تا ۴ ساعت اول پس از سمپاشی ببارد، اثربخشی کاهش مییابد. در این صورت تکرار سمپاشی پس از خشک شدن برگها ضروری است.
۹. برای کنترل کنه در خیار گلخانهای هم مناسب است؟
بله. فلورومایت برای کنترل کنه تارعنکبوتی دولکهای در محیط گلخانه نتایج خوبی داده است. با توجه به تهویه محدود در گلخانه، رعایت تجهیزات حفاظت فردی الزامی است.
۱۰. آیا فلورومایت با آزاپیرولها یا کلوفنتزین قابل تناوب است؟
بله. کلوفنتزین (IRAC 10A) و هگزیتیازوکس (IRAC 10B) گروه مقاومتی متفاوتی دارند و برای تناوب با بیفنازیت مناسباند. این تناوب یک استراتژی مؤثر در مدیریت مقاومت کنه است.
اگر به دنبال تهیه بیفنازیت (فلورومایت) کاوش اصل با ضمانت کیفیت هستید، میتوانید همین حالا از فروشگاه اینترنتی کیمیاکشت این محصول را سفارش دهید و درب منزل تحویل بگیرید.
نقد و بررسی وجود ندارد.